Klauzula automatycznego odnowienia: znaczenie i sposób zakończenia umowy

Określenie „klauzula evergreen” oznacza postanowienie o automatycznym odnawianiu umowy. Po zakończeniu jednego okresu rozpoczyna się kolejny, chociaż konsument nie składa nowego zamówienia. Dalsze świadczenie usługi i pobieranie opłat wynikają z zawartej wcześniej umowy. Mechanizm spotyka się w abonamentach, członkostwach, umowach serwisowych i monitoringu.

Samo automatyczne odnowienie nie oznacza, że klauzula jest niedozwolona. Znaczenie mają jej treść, sposób przedstawienia konsumentowi, długość terminu na rezygnację i przepisy właściwe dla danego rodzaju umowy. Dlatego należy czytać własny dokument, a nie opierać się wyłącznie na ogólnej nazwie klauzuli.

Postanowienia o odnowieniu zwykle znajdują się przy czasie trwania umowy, opłatach i wypowiedzeniu. Warto sprawdzić zarówno umowę, jak i regulamin oraz późniejsze informacje o zmianie warunków.

• Sformułowania „umowa ulega automatycznemu przedłużeniu”, „na kolejne okresy” lub „chyba że zostanie wypowiedziana”.
• Data zakończenia pierwszego i bieżącego okresu.
• Długość każdego kolejnego okresu.
• Liczba dni lub miesięcy wypowiedzenia i sposób liczenia terminu.
• Adres, forma i kanał, którymi firma przyjmuje oświadczenie.
• Informacja o tym, czy rezygnacja przed końcem okresu wiąże się z dodatkowym rozliczeniem.

Sformułowanie „wypowiedzenie z końcem okresu” nie zawsze oznacza, że wystarczy wysłać je ostatniego dnia. Umowa może wymagać wcześniejszego doręczenia pisma.

Kodeks cywilny wymienia wśród postanowień, które w razie wątpliwości uważa się za niedozwolone, automatyczne przedłużenie umowy na czas oznaczony, gdy konsumentowi pozostawiono rażąco krótki termin na przeciwne oświadczenie. Podstawą jest art. 385³ pkt 18 Kodeksu cywilnego.

Dla umów telekomunikacyjnych istnieje dodatkowa zasada. Abonent może wypowiedzieć w każdym czasie, z miesięcznym okresem wypowiedzenia, umowę, która po pierwotnym okresie została automatycznie przedłużona. Wynika to z art. 302 Prawa komunikacji elektronicznej. Przepis ma zastosowanie do zakresu wskazanego w ustawie, a nie do każdej subskrypcji.

1. 1

   Ustalenie końca bieżącego okresu

   Datę należy odczytać z umowy, konta klienta lub ostatniej informacji o odnowieniu.

2. 2

   Obliczenie ostatniego dnia na doręczenie wypowiedzenia

   Od daty końca okresu trzeba odjąć wymagany czas wypowiedzenia. Obliczenie ułatwia kalkulator terminu wypowiedzenia, a zasady opisuje poradnik o umowie z okresem wypowiedzenia.

3. 3

   Przygotowanie jednoznacznego oświadczenia

   Pismo powinno wskazywać umowę, numer klienta i datę zakończenia. Wzór znajduje się w poradniku o wypowiedzeniu bez odnowienia.

4. 4

   Wysłanie pisma wymaganym kanałem

   Należy zachować kopię i dowód nadania. Przy przesyłce rejestrowanej dostępnej dla danego kraju warto także zachować potwierdzenie doręczenia.

5. 5

   Poproszenie o potwierdzenie daty zakończenia

   Odpowiedź firmy należy porównać z własnymi obliczeniami i zachować na wypadek późniejszych obciążeń.

Zgodnie z art. 61 Kodeksu cywilnego oświadczenie do innej osoby jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Dlatego samo nadanie listu i doręczenie go firmie nie są tym samym wydarzeniem.

Najpierw należy ponownie sprawdzić sposób liczenia terminu i datę faktycznego zakończenia okresu. Następnie warto złożyć wypowiedzenie na najbliższą możliwą datę i poprosić firmę o wskazanie podstawy dalszego rozliczenia. Jeśli termin na sprzeciw był rażąco krótki, można powołać się na art. 385³ pkt 18 Kodeksu cywilnego.

Firma może zaoferować wcześniejsze zakończenie, ale nie należy zakładać, że ma taki obowiązek. Jeśli odmawia przyjęcia wypowiedzenia albo nadal pobiera opłaty, kolejne działania opisuje poradnik o firmie, która odmawia anulowania. Przy rezygnacji przed końcem pierwszego okresu trzeba oddzielnie sprawdzić opłatę za wcześniejsze rozwiązanie.

Nawet po przekroczeniu terminu nie należy odkładać pisma. Każdy kolejny okres może oznaczać dalsze opłaty, a spór bez datowanego oświadczenia jest trudniejszy do wyjaśnienia.